Związek Weteranów Polskich
List do Marszałka Józefa Piłsudskiego
maj 1933
,,Wodzu!
Dawni żołnierze Twoi, zorganizowani tu na dalekiej obczyźnie w Związku Weteranów Polskich w Montrealu, uchwalili jednogłośnie, by zwrócić się do Twego ojcowskiego serca z pokorną prośbą o łaskawe przyjęcie protektoratu nad naszym związkiem.
Równocześnie ślubujemy, że ani odległość ani długie lata rozłąki nie zdołają wyrwać z naszych serc żołnierskich tej gorącej miłości, jaką żywią dla Ciebie i Ojczyzny byli Twoi żołnierze, że pozostaniemy zawsze wierni naszym zasadom i tradycjom żołnierskim, że godnie będziemy reprezentować imię Polaka na obczyźnie.
Związek Weteranów Polskich
w Montrealu"
Życiorys
Marszałek Józef Piłsudski 1867 - 1935
Józef Klemens Piłsudski, polski działacz niepodległościowy i polityk, urodził się 5 grudnia 1867 w Zułowie na Litwie niedaleko Wilna, w rodzinie szlacheckiej. Jego matka, Maria z domu Billewicz, wychowywała dzieci w duchu miłości do ojczyzny, natomiast ojciec, Józef Wincenty, zajmował się zarządzaniem posiadłości.
Był to okres po powstaniu styczniowym, naznaczony narastającym terrorem carskim i rusyfikacją. Młody Józef był zapalonym czytelnikiem książek, zwłaszcza historycznych i zakazanych. Jego ulubioną postacią historyczną był Napoleon. Marzył o walce z
Rosjanami i o przyszłym powstaniu.
W 1874 roku pożar zniszczył dwór w Zułowie i rodzina Piłsudskich przeprowadziła się do Wilna, gdzie w 1877 roku Józef rozpoczął naukę w Pierwszym Gimnazjum Wileńskim. W szkole, wraz z kolegami, założył kółko samokształceniowe o nazwie “Spójnia”. Celem organizacji bylo kultywowanie polskiej tożsamości.
We wrzesniu 1884 roku zmarła matka Piłsudskiego.
Rok później Józef zdał egzamin maturalny i podjął studia medyczne na uniwersytecie w Charkowie Rozpoczął również działalność konspiracyjną w niepodległościowych organizacjach studenckich. Jego edukację przerwało aresztowanie w 1887 roku. Został oskarżony o udział w spisku na życie cara i skazano go na 5 lat zesłania w Rosji.
Do Wilna Piłsudski powrócił 1 lipca 1892 zdeterminowany by walczyć w oparciu o ruch socjalistyczny. Latem 1896 roku 26-letni Józef, jako członek wileńskiej grupy polskich socjalistów, wziął udział w Pierwszym Kongresie Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) w Wilnie. Rok później, na II Kongresie w Warszawie, został wybrany do Centralnego Komitetu Robotniczego PPS oraz został redaktorem naczelnym polskiego konspiracyjnego czasopisma “Robotnik”. Od 1905 do 1907 roku kierował Organizacją Bojową PSS, ktorej zadaniem byla ochrona robotników biorących udział w demonstracjach i szkolenie kadr na wypadek wybuchu antyrosyjskiego powstania. W 1906 roku został przywódcą Frakcji Rewolucyjnej, a od 1908 roku poświęcił się działalności wojskowej.
Przed wybuchem I wojny swiatowej Piłsudski głosił potrzebę aktywnego przygotowania się do walki o niepodległość i propagował szkolenie wojskowe Polaków.
Po wybuchu I wojny światowej Piłsudski twierdził, że należy wykorzystać konflikt zbrojny między mocarstwami aby uzyskać niepodległość.
Piłsudski objął dowództwo Legionów Polskich, które walczyły u boku Austro-Węgier przeciwko Rosji. W 1916 roku został mianowany szefem departamentu wojskowego
Tymczasowej Rady Stanu. W 1917 roku po odmowie złożenia przysięgi wierności Państwom Centralnym został internowany przez Niemców i uwięziony w Magdeburgu.
Po powrocie do Polski w listopadzie 1918 roku został tymczasowym Naczelnikiem
Państwa, a w marcu 1920 roku został mianowany marszałkiem.
Dążył do doprowadzenia wojska polskiego do pełnej gotowości bojowej gdyż pomimo ewakuacji wojsk okupacyjnych obawiał się zagrożenia ze strony wschodniego sąsiada.
Kierował działaniami wojennymi przeciwko bolszewickiej Rosji, co zakończyło się korzystnym dla Polski pokojem ryskim w 1921 roku. W 1920 roku przeprowadził zwycięską Bitwę Warszawską, która miała kluczowe znaczenie dla utrzymania
niepodległości.
18 maja, gdy Piłsudski powrócił do Warszawy, powitano go jak bohatera narodowego.
Tymczasem w odrodzonej Republice scena polityczna wypełniła się partiami i parlamentarnymi niezgodami.
Po tragicznej śmierci pierwszego prezydenta Polski,Gabriela Narutowicza, zamordowanego przez nacjonalistę Eligiusza Niewiadomskiego, utworzono nowy rząd z generałem Władysławem Sikorskim jako premierem, generałem Sosnkowskim jako ministrem spraw wojskowych i marszałkiem Józefem Piłsudskim jako szefem Sztabu Generalnego.
Piłsudski zrezygnował z członkostwa w Radzie Wojennej 30 maja 1923 roku. Zamieszkał w Sulejówku pod Warszawą i poświęcił się pisarstwu, które było jego jedynym źródłem dochodu. Pensję Naczelnika Państwa przeznaczał na cele społeczne.
Piłsudski uważnie obserwował wydarzenia w kraju i utrzymywał kontakt z byłymi towarzyszami. Obserwował pogarszanie się warunków politycznych i gospodarczych: inflację, nadużycia, spory parlamentarne oraz zadłużenie państwa.
Piłsudski dokonał zamachu stanu i zmusił rząd do poddania się do dymisji. W 1926 roku wojska wierne Piłsudskiemu rozpoczęły walki z wojskami rządowymi (przewrót majowy), które doprowadził do ustanowienia rządów sanacyjnych.
31 maja 1926 roku, na posiedzeniu Zgromadzenia Narodowego, marszałek Józef Piłsudski został wybrany większością głosów na prezydenta Rzeczypospolitej. Nie przyjął urzędu i choć formalnie nie był prezydentem, de facto sprawował władzę jako lider państwa. W latach 1926-1935 pełnił funkcje ministra wojny oraz generalnego inspektora sił zbrojnych. W 1935 roku został ogłoszony Naczelnikiem Państwa, jednak nie dożył objęcia tej funkcji. Zmarł 12 maja 1935 roku. Jego ciało spoczęło na Wawelu, w krypcie kościoła św.Leonarda.
Jego serce, zgodnie z ostatnią wolą, zostało złożone obok trumny matki na cmentarzu
na Rossie w Wilnie.
W krypcie pod Kaplicą Srebrnych Dzwonów katedry wawelskiej obok trumny Marszałka
zawsze leżą świeże kwiaty.
Józef Klemens Piłsudski był wielkim Polakiem i patriotą, mógł popełniać błędy, ale w
najtrudniejszych chwilach zmagań Polski i narodzin II Rzeczypospolitej dawał przykład
najwyższego patriotyzmu.